Σύντομη περιγραφή ΥΔ Δυτ. Μακεδονίας (GR09)

 

Το ΥΔ Δυτικής Μακεδονίας έχει έκταση 13.624 km2  και υπάγεται διοικητικά στις Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας (65,1%) και Κεντρικής Μακεδονίας (33,1%) εκ των οποίων η πρώτη υπάγεται στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου–Δυτικής Μακεδονίας και η δεύτερη στη Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης. Μικρά τμήματα του ΥΔ09, υπάγονται στις Περιφέρειες Ηπείρου (0,4%) και Θεσσαλίας (1,4%). Το ΥΔ09 περιλαμβάνει τις Λεκάνες Απορροής Πρεσπών (GR01) και Αλιάκμονα (GR02). Οι κύριες υδρολογικές λεκάνες του διαμερίσματος είναι αυτές του π. Αλιάκμονα (8.813 km2), της κλειστής λεκάνης Πτολεμαΐδας (2.133 km2), της λεκάνης του π. Αξιού (π. Λύγκος) στο Νομό Φλώρινας (863 km2), και της λεκάνης του ποταμού Αίσωνα ή Μαυρονερίου (815 km2).

Η λεκάνη Αξιού, αφορά την υδρολογική λεκάνη π. Λύγκου παραποτάμου του Αξιού, που συμβάλλει στον Αξιό στο έδαφος της πΓΔΜ. Η λεκάνη περιλαμβάνει την πεδιάδα της Φλώρινας και περιβάλλεται από τα όρη Βέρνον και Βόρας.

Αξιόλογες λεκάνες, με έκταση μικρότερη των 600 km2, είναι αυτές των λιμνών Καστοριάς (353 km2) που περιλαμβάνεται στη λεκάνη του π. Αλιάκμονα, Βεγορίτιδας (346 km2), Χειμαδίτιδας (229 km2), Πετρών (114 km2), καθώς και της κλειστής λεκάνης Σαριγκιόλ (431 km2). Στο YΔ09 υπάρχει σημαντικός αριθμός λιμνών τεχνητών επί του π. Άγρα, καθώς και επί του π. Αλιάκμονα.

Οι λίμνες Μικρής και Μεγάλης Πρέσπας είναι φυσικές διασυνοριακές λίμνες του ΥΔ09. Η Μικρή Πρέσπα μοιράζεται ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Αλβανία, ενώ η Μεγάλη Πρέσπα ανάμεσα στην Ελλάδα, την Αλβανία και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Η λίμνη Μικρή Πρέσπα έχει έκταση 47,37 km2 περίπου, από τα οποία 42,9 km2 αποτελούν το ελληνικό τμήμα, ενώ το υπόλοιπο ανήκει στην Αλβανία. Η λίμνη Μεγάλη Πρέσπα έχει έκταση 281,67 km2 περίπου, από τα οποία μόνο 38,64 km2 ανήκουν στην Ελλάδα. Τόσο οι φυσικές όσο και οι τεχνητές λίμνες που εντοπίζονται σε αυτό το ΥΔ είναι από τις σπουδαιότερες της χώρας από περιβαλλοντική – οικολογική και από ενεργειακή άποψη.

Το μεγαλύτερο μέρος του διαμερίσματος έχει ηπειρωτικό κλίμα, ενώ τα παράκτια και τα ορεινά τμήματα έχουν θαλάσσιο και ορεινό κλίμα αντίστοιχα. Η γεωγραφική θέση και το ανάγλυφο του διαμερίσματος συμβάλλουν στη μεγάλη κλιματική ποικιλία του. Το μέσο ετήσιο ύψος βροχής κυμαίνεται από 600 μέχρι 1.000 mm, ενώ στα ορεινά τμήματα ξεπερνάει και τα 1.200 mm. Οι χιονοπτώσεις είναι αρκετά συνηθισμένες κατά το διάστημα Σεπτεμβρίου - Απριλίου. Η μέση ετήσια θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 14.5 και 17°C, με ψυχρότερο μήνα τον Ιανουάριο και θερμότερο τον Ιούλιο.

Στο Υδατικό Διαμέρισμα Δυτικής Μακεδονίας οι δασικές περιοχές είναι η κυρίαρχη χρήση με ποσοστό 56,37%. Η γεωργική γη είναι η αμέσως επόμενη κυρίαρχη χρήση στο Υδατικό Διαμέρισμα με ποσοστό 38,95% επί του συνόλου. Η μόνιμα αρδευόμενη γεωργική γη αποτελεί μόνο το 2,5% αυτής, ενώ το υπόλοιπο είναι αρόσιμη γη και ετερογενείς γεωργικές περιοχές (ετήσιες καλλιέργειες, σύνθετες καλλιέργειες κ.α). Οι τεχνητές επιφάνειες που περιλαμβάνουν οικιστικές περιοχές, βιομηχανικές και εμπορικές ζώνες, δίκτυα μεταφορών και άλλες, καταλαμβάνουν ποσοστό κάλυψης 2,7% στο σύνολο του Υδατικού Διαμερίσματος. Το υπόλοιπο τμήμα της έκτασης του Υδατικού Διαμερίσματος το καταλαμβάνουν οι υδάτινες επιφάνειες κυρίως και οι υγρότοποι.